ابزار وبمستر

 

تابلوی اطلائیه ها ی سایت انجمن  مهندسی خودرو ایران

 

 

 

لغو تحریم ها تاثیری در قیمت خودرو های داخلی نخواهد داشت

 قیمت خودرو ها بعد از توافق هسته ای کاهش نخواهد داشت

 ثبت نام در دوره ی جامع برق خودرو با مدرک رسمی

  پاسخ به سوالات خودرویی و عیب یابی آنلاین خودرو

 اگر می خواهید در سایت مهندسی خودرو ایران مدیر شوید کلیک کنید

 لینک دانلود مکانیک سیالات وایت اصلاح شد.

 ارتباط مستقیم با مدیر انجمن و درخواست نمونه سوال و کتاب

 دانلود رایگان حل المسائل ترمودینامیک سنجل

 دانلود رایگان حل المسائل دینامیک مریام (زبان فارسی)

آموزش دریافت 2000 جم در بازی کلش اف کلنز

استپر موتور - Stepper motor

اساس کار و تعمیرات آن

 

استپر موتور قطعه ای است که هر از چند گاهی دردسر ساز می شود و برای عیب یابی مشکلات موتور خودرو آشنایی با اساس کار آن ضروری است. من این مقاله را به این دلیل نوشتم که خودم با این مشکل برخورد کرده ام برای یک مشکل ساده مجبور شدم چند تعمیر کار را بیاورم و زمان زیادی از وقتم تلف شد آن شد تصمیم گرفتم درباره این قطعه کمی بیشتر تحقیق کنم و این اطلاعات را با شما در یاد بگیر دات کام به اشتراک بگذارم و هم کنجکاوی خودم را ارضا کنم.

اولین باری که با استپر به مشکل خوردم به این شکل بود که در دور در جا خودرو بد کار می کرد آنرا تمیز کردم و ECU را ریست کردم مشکل موقتا حل شد اما باز هم بعضی مواقع وقتی ماشین سرد بود دور موتور خیلی پایین بود و وقتی موتور گرم می شد دور موتور خیلی زیاد می شد.

 

اساس کار

استپر که تعمیر کاران به آن استاپ موتور و استپ موتور هم می گویند برای کنترل دور آرام موتور خودرو مورد استفاده قرار می گیرد. مسیر هوای موتور دارای یک دریچه پروانه ای است که بوسیله یک کابل و فنر باز و بست می شود که با کابل باز می شود و با فنر بسته می شود. این دریچه پروانه ای با محور خود به مقاومتی متغییر و یک سوئیچ متصل است که بوسیله این مقاومت متغییر موقعیت دریچه هوا به ECU ارسال می گردد. وقتی که پدال گاز را رها می کنید این دریچه بسته می شود و سوئیچ هم عمل می کند و به ECU اطلاع می دهد که دریچه بسته است و هوای مورد نیاز باید از طریق مسیری موازی تامین می شود که این مسیر را استپر کنترل می کند. این همان مسیری است که هوای موتور خودرو را در دور در جا یا دور آرام تامین می کند.

http://saeiran.ir/files/image002.jpg

 

معمول ترین استپ موتوری که وجود دارد یک پیستون است که که به سمت داخل و خارج حرکت می کند. با داخل و خارج رفتن پیستون می توان دبی هوای دور آرام موتور را کنترل کرد. در شکل زیر نمایی ساده و قابل درک از یک استپر را می بینید.


http://saeiran.ir/files/image003.jpg

در این شکل می توانید پیستون را ببینید که روی یک شفت قرار گرفته است این شفت خود بر روی دو بیرینگ قرار گرفته است و با فشار فنر در موقعیت خود ثابت شده است. روی شفت یک هسته فریت قرار دارد و این هسته فریت از داخل دو سیم پیچ می گذرد. این سیم پیچ های مسی که دو سیمه هستند در نهایت به ترمینال ها متصل شده اند که در ادامه بیشتر درباره آن صحبت خواهیم کرد.

ECU استپر موتور را بوسیله چهار ترانزیستور کنترل می کند. دو ترانزیستور برای حرکت به جلو و دو ترانزیستور برای حرکت به عقب استفاده می شود. با سوئیچ کردن این ترانزیستور ها جریانی در سیم پیچ ها جاری می شود که میدانی مغناطیسی تولید می کند. که این میدان نیرویی تولید می کند و پیستون را در جهت جلو یا عقب حرکت می دهد. ECU با توجه به دما و بار موتور خودرو استپ ها یا پله های مختلف را تکرار می کند تا دور را تنظیم کند. و زمانیکه موتور به دمای مورد نظر رسید ECU استپر را در بسته ترین حالت تنظیم می کند تا هوای کمتری به سمت موتور هدایت شود.

 

علائم یک استپر معیوب

1. سرعت دور درجای ماشین کم است گویی ساسات خودرو خوب کار نمی کند.

2. وقتی موتور گرم می شود دور موتور بالا می رود حتی تا 2000 دور در دقیقه هم می رسد.

3. نوسان دور موتور در حین درجا کار کردن که معمولا با لرزش همراه است.

و بعضی مواقع دو یا هر سه مورد با هم اتفاق می افتد.

البته وجود  مشکلات دیگر در خودرو هم ممکن است همین علائم را نمایان سازد اما با استفاده از راهنمایی که در ادامه در اختیار شما قرار می دهم می توانید بفهمید که مشکل واقعا از کجاست.

 

مشکلات مکانیکی استپر

استپر را از روی خودرو باز کنید برای این کار کافیست با پیچ گوشتی دو پیچ آن را باز کنید.

http://saeiran.ir/files/image005.jpg

1. اولین کاری که باید انجام دهید این است که سر پیستون و قسمت هایی که متحرک هستند را تمیز کنید چون روی پیستون پس از مدتی کربن جمع می شود این لایه کربن باعث می شود که استپر نتواند به خوبی در جای خود قرار بگیرد. برای تمیز کاری می توانید از اسپری DW-40 که یک اسپری چرب محسوب می شود استفاده کنید و سپس آنرا با پارچه ای تمیز و بدون پرز پاک کنید. بسیار مهم است که ذرات اضافی از پارچه روی استپر باقی نماند.

ECU را با باز کردن بست باتری خودرو به مدت 30 تا 45 دقیقه ریست کنید این سبب می شود که ECU موقعیت استپر را دوباره تنظیم کند.

حال استپ موتور را دوباره ببندید. و خودرو را استارت کنید.

 آیا مشکل شما برطرف نشده است؟ در این صورت مرحله بعدی را مطالعه نمایید.

اکنون باید قسمت های الکتریکی استپر موتور را باز کنید. حال می خواهیم استپر را دمونتاژ کنیم. برای این منظور باید کاور بالایی استپر را باز کنید که معمولاً با سه پیچ بسته شده است. و با دقت قطعات را بیرون بیاورید مراقب باشید فنر به بیرون پرتاب و گم نشود. اکنون استپر را در محل خود روی داکت هوا ببندید

http://saeiran.ir/files/image007.jpg

2. حال چک کنید که پیستون روی بیرینگ ها به راحتی حرکت می کند و گیری ندارد.

3. اتومبیل را روشن کنید و تا گرم شود و دمای متوسطی داشته باشد حال با دست کمی آنرا بچرخانید یکبار به یک سمت و بار دیگر به سمت دیگر بچرخانید و دور موتور را با آن بالا و پایین ببرید.اگر به این شکل توانستید دور مناسب را کنترل کنید و دور موتور نوسانی نداشت می توانید با اطمینان نسبتا زیادی از نبود مشکلات مکانیکی استپر موتور مطمئن شوید. حال باید به دنبال عیب الکترومکانیکی باشید. اگر با دست هم نمی توانستید دور در جای آرام و بدون نوسانی را تنظیم کنید احتمال خوردگی پیستون وجود دارد که باید تعویض گردد.

 

اتصالات الکتریکی استپر موتور

اگر از مکانیکی نبودن عیب استپر اطمینان حاصل کردید احتمال اینکه عیب الکتریکی باشد زیاد است خوب به این روش ادامه دهید.

قبل از اینکه هر کاری را شروع کنید باید از نحوه اتصالات استپر آگاهی داشته باشید. استپر موتور معمولاً بوسیله یک سوکت 6 پین و کابل آن به ECU متصل است در شکل زیر نحوه اتصالات آن نمایش داده شده است. توجه داشته باشید این نقشه مربوط به یک خودروی خاص است. در دیگر خودرو ها هم معمولاً چنین مداری وجود دارد اما به شما توصیه می شود نقشه های مدل خودروی مورد نظر خود را بیابید و با توجه به آن آزمایش های مربوطه را انجام دهید.

http://saeiran.ir/files/image008.jpg

ابتدا از تمیز و محکم بودن اتصالات اطمینان حاصل کنید ممکن است نری یا مادگی یک سوکت مشکل داشته باشد سیم ها را چک کنید شاید یکی از آنها لهیده شده یا قطع شده باشد.

اتصال سوکت با ECU را باز کنید از یک مولتی متر استفاده کنید و مقاومت پایه وسطی را با یکی از پایه های بقلی اندازه بگیرید بار دیگر پایه وسط را با پایه بقلی سمت دیگر اندازه بگیرید. این مقاومت باید در حدود 30 اهم باشد و مقاومت دو پایه کناری با هم باید در حدود 60 اهم باشد اگر مقاومت بین پایه وسطی و کناری بیش از 45 اهم باشد احتمالا در سیم پیچ مشکلی وجود دارد و این سیم پیچ توانایی حرکت دادن پیستون را نخواهد داشت.

http://saeiran.ir/files/image010.jpg

اما اگر استپر خودروی شما از این آزمایش هم سربلند بیرون آمد. آخرین مرحله را انجام دهید. استپر را کاملا از جای خود خارج کنید تا بتوانید پیستون آنرا ببینید سوکت هم باید از ECU جدا شده باشد. یک سیم از مثبت باتری بگیرید و به پایه وسطی سوکت استپر متصل کنید و از منفی یا بدنه هم به پایه کناری متصل کنید. مراقب باشید اشتباها ولتاژ را به سوکت ECU متصل نکنید چون خسارت قابل توجهی خواهد داشت. سیم پیچ ها باید پیستون را به بیرون یا داخل حرکت دهند. این آزمایش را برای پین های دیگر هم تکرار کنید. اگر استپر سالم باشد باید با هر بار اتصال شما در جهتی حرکت نماید.

در صورتی که مشکلی وجود نداشت یک احتمال دیگر وجود دارد اینکه 12 ولت ECU به خوبی به سیم پیچ نرسد و یا یک اتصالی بین سیم ها وجود داشته باشد که همه این تست ها را می توانید با یک مولتی متر ساده انجام دهید یهتر است مقاومت سیم پیچ ها را در حالت سرد و گرم مقایسه نمایید نباید فرق زیادی بین آنها باشد.

یکی از مشکلاتی که پیش می آید و به طبع آن استپر هم نمی تواند کار کند درست کار نکردن سنسور درجه حرارت است که به این ترتیب ECU نمی تواند فرمان مناسب را برای استپر صادر کند چون اطلاعات غلط دریافت می کند.

علی یزدی مقدم

برچسب ها: Stepper Motor , Step Motor , استپر موتور , وظیفه ی استپر موتور , استپر موتور خودرو , اساس کار استپر موتور خودرو , اجزا و نحوه ی عملکرد استپر موتور خودرو , از کجا بفهمیم استپر موتور ماشین خراب است , علائم خراب بودن استپر موتور خودرو , مشکلات مکانیکی استپ موتور خودرو , اتصالات الکتریکی استپر موتور , همه چیز درباره ی استپر خودرو , انجمن مهندسی خودرو ایران , مهندسی خودرو , Society of Automotive Engineering , Automotive Engineering

لینک ثابت این پست
 

 نحوه ی کار سیستم سوخت رسانی انژکتور و اجزای آن

اصول انژکتور:

اصولاً انژکتور و سیستم انژکتوری تشکیل شده از یک ECU و تعدادی حسگر و فرمان گیرنده که با توجه به شرایط مختلف کاری موتور زمان پاشش سوخت و زمان جرقه را تعیین می کند.

بدین ترتیب که ECU اطلاعات را از حسگرهای خود گرفته و پس از تجزیه و تحلیل یکسری دستور به فرمان گیرنده های خود صادر می کند.

اطلاعاتی که ECU از حسگرها می گیرد اطلاعاتی نظیر دما و فشار هوا، سرعت ماشین، دور موتور و ... می باشد و فرمانهایی که ECU صادر میکند زمان پاشش،زمان جرقه،دور فن ها و ...... می باشد.

ECU :

یک تراشه الترونیکی کاملاً پلمپ می باشد که دارای یک حافظه دائمی و یک حافظه موقت است.

حافظه اصلی دائمی بوده و تغییرناپذیر می باشد ولی حافظه موقت اگر سر باتری برداشته شود بعد از 20 دقیقه پاک می گردد اگر حافظه موقت پاک شود ماشین در حال حرکت با ریپ کار می کند.

تصویری از یک ECU
 

کلیات انژکتور:

 

انژکتورها به صورت فشار ثابت و زمان متغیر کار می کنند یعنی  نسبت  به بار و دور موتور زمان  باز بودن سوزن  انژکتور تغییر می کند . و انژکتور ها وظیفه پاشش سوخت در داخل مجرای ورودی به سیلندر را به عهده داند و سوخت دقیقا در پشت سوپاپ پاشیده می شود

هیچ گونه همزمانی پاشش سوخت با زمان باز بودن انژکتور ها وجود ندارد ولی احامل اتفاق این مسئله بعضاً با توجه به دور موتور بوجود می اید – انژکتورها ما بین ریل سوخت و منی فولد هوای ورودی قرار گرفته  و توسط اورینگهایی که در دور  انتقالی آنها قرار دارند آب بندی شده  و با استفاده از بست در جای خود بر روی ریل سوخت نصب و قفل می شود . در زمان فعال شدن انژکتور سوخت به صورت ذرات پودر از انژکتور خارج می شود

عیوب و اثر عیب انژکتور و روش های تشخیس عیب

1)گشاده شدن مجرای خروجی سوخت که منجر به افزایش مصرف سوخت  و مشاهده دود سیاه رنگ از اگزوز هنگام کار موتور می شود همچنین احتمال افزایش سطح روغن نیز وجود دارد

2)گیرپاژ  سوزن انژکتور و یا گرفتگی که منجر به عدم عمکرد انژکتور فوق شده و سیلندر مربوطه فعالیت احتراق ندارد . در این حالت  کاهش قدرت شتاب موتور و لرزش موتور هنگام روشن بودن  مشهود است

3)سوختن  بوبین انژکتور که همان اثار عیب دوم نمایان است

عیب یابی انژکتور به دو صورت انجام می گیرد: 1) با دستگاه عیب یاب 2) کنترل عمل مستقل انژکتور که در این جا تست عملکرد مستقل انژکتور برسی می گردد.

کنترل کار انژکتور با گوشی صدا گیر

هنگام روشن بودن موتور صدای کار کرد انژکتور ها قابل شنیدن است برای وضوح بهتر صدا از گوشی صدا گیر استفاده می کنیم . در صورت دسترس نبودن گوشی از وسیله ی اندازه گیری سطح روغن نیز می توان استفاده نمود – وسیله ی فوق از یک طرف بر روی انژکتور و از طرف دیگر بر روی گوشی قرار گیرد صدای کار انژکتور کنترل شود

کنترل سالم بودن بوبین انژکتور

با اندازه گیری مقاومت الکتریکی برلین انژکتورصحت ان بدست می اید ،برای این منظور باید از اهم متر استفاده نمود –محل قرار گیری سوکت اهم متر بر روی محل اتصال برخی انژکتور است در صورت مشاهده مقاومت بی نهایت ،می توان بیان نمود برلین انژکتور سوخته است ،مقاومت برلین انژکتور در دمای محیط حدود 25/14 اهم است

 

کنترل چکه انژکتور

همان طور که بیان شد چکه انژکتور باعث الوده کار کردن موتور می شود برای کنترل نیاز به دستگاه است در این حالت می بایست پیش فشاری را کمتر از فشار تزریق در پشت انژکتور ایجاد نمود و چکه انژکتور با چشم کنترل کرد در صورت چکه اقدام به شستشو با سطل  یا تعویض نمود – چکه از انژکتور در طولانی مدت باعث فرسایش سیلندر می شود.(سیستم های انژکتوری در موتورهای بنزینی ،مترجم سالک طهمورث )

 

. انواع فرمان گیرنده ها و فرمان دهنده ها به ECU :

1. سنسور اکسیژن:

 قطعه ای است فشنگی مانند با سوراخ هایی در نوک آن که روی لوله اگزوز نصب می شود. جنس فلز پوسته خارجی و داخلی متفاوت است و کار آن سنجش میزان CO2 محیط با میزان    CO2 گازهای خروجی از اگزوز می باشد همین غیر هم جنس بودن پوسته با مغزی باعث به وجود آمدن یک ولتاژ کم (حدود0125 /0 تا ./830 ) می شود و برای ECU  همین تغیرات ولتاژ کافی می باشد که تشخیص دهد میزان پاشش را کم و زیاد کند.

در صورت خرابی سنسور اکسیژن مصرف سوخت زیاد می شود و ماشین در دور آرام و زمانی که می خواهیم گاز دهیم ماشین کم می آورد و ریپ می زند و نیز چراغ عیب یاب روشن می شود .

2. سنسور ضربه(ناک سنسور) :

ناک سنسور روی بلوک سیلندر زیر منی فولد هوا نصب می شود و جنس آن از پیزو الکتریک میباشد که با لرزش موتور جریان کمی تولید و برای ECU می فرستد و وظیفه آن گرفتن لرزش موتور می باشد در اصل تعیین موقعیت میل لنگ است و فقط با دستگاه دیاگ قابل عیب یابی می باشد و در صورت خرابی ، موتور در دور آرام و با لرزش فراوان کار می کند که قابل تعمیر نبوده و باید تعویض شود(نکته مهم در تعویض آن سفت کردن پیچ آن می باشد که باید 2KN سفت شود) .

3. سنسور دمای هوای منی فولد(مت سنسور) :

این وسیله در پیکان و پژو RD زیر منی فولد هوا و در خانواده پژو روی دریچه گاز و در پژو 206 روی منی فولد قرار دارد و وظیفه آن اندازه گیری دمای هوای ورودی به طوری که در تابستان و زمستان با توجه به دمای هوا ECU میزان پاشش را تنظیم کند . این قطعه از قطعاتی می باشد که اطلاعات را بهECU می فرستد ئ در صورت خرابی موتور در دور آرام بد کار می کند و می زان نمی شود. این قطعه قابل تعمیر نبوده و باید تعویض شود .

4. سنسور فشار هوای منی فولد (مپ سنسور) :

این وسیله در و پژو RD روی منی فولد هوا نصب و در خانواده پژو روی سینی جلو و در پژو206 روی منی فولد هوا نصب می شود . کار آن تعین میزان فشار هوای ورودی به منی فولد می باشد و در صورت خرابی ماشین با دود سیاه رنگ کار میکند و مصرف سوخت حسابی بالا می رود و گاهی هم ماشین خاموش می گردد. قطعه قابل تعمیر نمی باشد و باید تعویض شود .

5. استپرموتور(موتور مرحله ای دور آرام):

این قطعه بر روی دریچه گاز نصب می شود و در تمام ماشینهای انژکتوری و نیز تمام محصولات ایران خودرو نیز وجود دارد دارای 4 پایه و همیشه مشکی رنگ و دارای یک سیم پیچ و یک سوزن می باشد سوزن آن دارای دو حرکت طولی و چرخشی و کورس حرکت طولی 8mm و زاویه چرخش آن 360 درجه می باشد

.وظیفه استپرموتور:

 

  1. تنظیم دور آرام
  2. ایجاد حالت ساسات در زمستان
  3. در هنگام گرفتن کولر جبران کننده گشتاور موتور
  4. هنگام چرخاندن فرمان در سرعت کمتر از 4Km یا زمان پارک یا زمانی که پا روی گاز نباشد جبران کننده گشتاور موتور می باشد.
  5. در زمانی که پا ناگهانی از روی پدال گاز برداشته می شود (در سرعت های بالا)استپرموتور باعث می شود که شتاب موتور به سرعت افت نکند و شتاب مکنفی آن حالت منظمی داشته باشد.

 

در صورت خرابی:

  1. زمانی که می خواهیم استارت بزنیم تا پا روی گاز نباشد موتور روشن نمی شود.
  2. در حالت دور آرام موتور خود به خود گاز می خورد.
  3. در دنده 1و2در حالت کم گاز ماشین ریپ می زند.

در صورت خرابی باید تعویض شود.

نکته: استپرموتور هر 2000Km باید سرویس شود و در صورت سرویس و یا باز کردن آن باید تجدید حافظه شود وگرنه ماشین در دور آرام خود به خود گاز می خورد.

6. سنسور موقعیت دریچه گاز:

در اصل یک پتانسیو متر می باشد که توسط محور پدال گاز مقاومت آن کم و زیاد می شود در تمام ماشینهای انژکتوری بر روی دریچه گاز نصب می شود و کار آن تعیین موقعیت دریچه گاز می باشد یا به طور ساده تر میزان باز بودن دریچه گاز را به ECU اطلاع می دهد.

در صورت خرابی:

  1. ماشین در دور آرام خود به خود گاز می خورد .
  2. در زمان شتاب گیری ماشین گاز نمی خورد یا با ریپ شدید گاز می خورد.

این قطعه قابل تعمیر نبوده و باید تعویض شود.

7. سنسور دور موتوره: 

یک قطعه دو پایه مشکی رنگ است که در تمام محصولات ایران خودرو و نیز تمامی ماشینهای انژکتوری وجود دارد و همیشه بر روی فلاویل و پوسته گیربکس بسته می شود.

ساختمان آن از یک سیم پیچ و یک آهنربای دائمی تشکیل شده و وظیفه آن تشخیص نقطه مرگ بالا یا TDC پیستون 1و4 می باشد بدین ترتیب که یک فلاویل کاذب پشت فلاویل اصلی قرار دارد ولی در یک نقطه حدود سه دندانه ندارد زمانی که همین نقطه مقابل سنسور دور موتور قرار می گیرد ولتاژ خروجی سنسور دور موتور تغییر پیدا می کند در این حالت ecu می فهمد که پیستون 1و4 در نقطه مرگ بالا قرار دارد پس دستور پاشش و جرقه صادر می شود .

در صورت معیوب بودن این قطعه موتور به هیچ وجه روشن نمی شود قابل تعمیر نیست و باید تعویض شود.

8. سنسور سرعت:

این سنسور در پیکان و پژو RD روی خروجی گیربکس و در خانواده پژو روی دیفرانسیل نصب می شود. ساختمان آن از یک سیم پیچ و یک آهنربای دائمی و یک مغزی مغناطیسی که مغزی در زمان حرکت خودرو توسط دنده کائوچویی در داخل قسمت آهنربایی به حرکت در می آید و یک جریان پالسی به پشت آمپر و ECU می فرستد،تشکیل شده است.

در پژو 206 این پالس به BSI و پشت آمپر فرستاده می شود و آمپر پالسها را دریافت کرده و متناسب با دور موتور ،مقدار کیلومتر را نشان می دهد.

در صورت معیوب شدن این قطعه کیلومتر از کار می افتد و زمانی که می خواهیم توقف کنیم ماشین خاموش می شود و در سربالایی ماشین کم می آورد.

این قطعه در پیکان و پژو RD قابل تعمیر می باشد ولی در خانواده پژو قابل تعمیر نیست و باید تعویض شود.

9. سنسور موقعیت میل سوپاپ:

این قطعه برای تعیین موقعیت تک تک پیستونها بر روی میل سوپاپ نصب می شود به طوری که ECU موقعیت پیستونی را که در حالت تراکم قرار دارد تشخیص می دهد و در داخل آن سوخت    می پاشد.

این قطعه فقط بر روی پارس ،ELX ، RDX وجود دارد.

در صورت خرابی ماشین یا روشن نمی شود و یا خیلی بد کار می کند.

این قطعه قابل تعمیر نبوده و باید تعویض شود.

 

10. رله دوبل:

 

یک قطعه مشکی رنگ و 15پایه می باشد شکل ظاهری آن به صورت مکعب مستطیل و داخل آن دو عدد رله به صورت موازی وجود دارد وظیفه آن برق رسانی به ECU ،پمپ بنزین،سنسور اکسیژن،گرم کن دریچه گاز و خیلی از اجزای دیگر می باشد بر روی این قطعه همیشه یک جریان 12 ولتی وجود دارد که برق حافظه ECU نیز از این رله تامین می شود.زمانی که سویچ را باز می کنیم 3الی 5 ثانیه پمپ بنزین را به کار می اندازد.

در صورت معیوب شدن ماشین روشن نمی شود،چون برق قسمت سوخت رسانی و قسمت جرقه قطع می شود و اگر یکی از رله های آن قطع شود یکی از سیستم های بالا از کار می افتد.

یکی دیگر از نشانه های خرابی آن این است که زمانی که سوئیچ را روشن می کنیم چراغ عیب یابی روشن نمی شود.

 

11. واحد (Unit) فن:

قطعه ای است مکعب مستطیل شکل که اطلاعات را از حسگر قهوه ای گرفته و فن ها را در دماهای تعریف شده به کار می اندازد .

در صورت معیوب شدن یا فن ها از کار می افتند و یا یکسره کار می کنند این قطعه قابل تعمیر نبوده و باید تعویض شود.

 

12. رله فن:

این قطعه روی سینی جلو و بالای سر موتور فن ها نصب شده و سه عدد می باشند و وظیفه آنها تامین برق موتور فن ها می باشد در صورت خرابی این قطعات یکی از فن ها و یا هر دوی آنها از کار می افتند این قطعه قابل تعمیر نبوده و باید تعویض شود.

 

13. انژکتور یا سوخت پاش:

ساختمان آن از یک سیم پیچ و یک نر و مادگی مخروطی شکل و یک فنر که پشت مخروطی نر قرار گرفته است ، تشکیل شده است. در حالت عادی فنر به مخروطی نر فشار آورده و دریچه را می بندد و در زمانی که قرار است سوخت پاشیده شود برای یک لحظه یک ولتاژ در سیم پیچ جریان می یابد بر اثر خاصیت جریان مغناطیسی  همان لحظه نری مخروطی به عقب کشیده می شود و با توجه به این که همیشه یک فشار  3الی5 باری از بنزین در ریل سوخت برقرار می باشد در همان لحظه که نری به عقب می آید سوخت پاش سوخت را می پاشد این جریان برق از ECU تلمین می شود و زمانی که سوخت پاشیده شد جریان برق از روی سوخت پاش قطع شده و به طبع آن خاصیت مغناطیسی هم قطع می گردد و فنر مخروطی نر را توسط فنر به جلو می راند و مجرای سوخت را می بندد .

این قطعه خیلی حساس می باشد و در سرویس و نگهداری آن باید دقت کرد که با کوچکترین ذرات آشغال در سوخت ، مجرای آن مسدود می شود و نیز وجود آب در سوخت مانند یک نر و مادگی را می برد و آنها را لاغر می کند و همین امر باعث بالا رفتن مصرف سوخت می شود در صورتی که این قطعه (سوخت پاش) معیوب شود یکی از سیلندرها از کار می افتد. برای راه اندازی این قطعه یکسری کارها می توان روی آن انجام داد مانند گرفتن باد از خروجی به ورودی دادن شوک ولتاژ بالا و .....

 

14. پمپ بنزین:

پمپ بنزین دارای دونوع می باشد یکی IN TANK که داخل باک قرار دارد و دیگری IN LAIN که خارج قرار دارد و محل آن زیر صندلی عقب طرف شاگرد می باشد.

کار پمپ بنزین: پمپاژ بنزین از باک به ریل سوخت و تولید فشاری معادل 3 الی 5 بار می باشد مقاومت این قطعه در حدود 5/1 تا 2 اهم است و در مواردی که این مقاومت مقداری زیادتر می شود یعنی در حدود 5 اهم یا بالاتر پمپ بنزین در وسط روز که هوا گرمتر است از کار می افتد و موتور خاموش می گردد.

دو عامل که باعث می شود پمپ بنزین معیوب شود یکی وجود آب در بنزین و دیگری وجود آشغال و ذرات معلق در سوخت می باشد که همین ذرات معلق ورودی پمپ را مسدود و فشار وارده به پمپ را دو چندان می کند و باعث صدای اضافی در پمپ می شود و طول عمر پمپ را پایین می آورد.

برای همین باید هر 20000 کیلومتر یکبار پمپ بنزین های IN LAIN سرویس شود و هر 15000  کیلومتر باید صافی پمپ بنزین تعویض شود .

نکته1: از تمیز کردن صافی بنزین جداً خودداری کنید.

نکته2: بعد از سرویس پمپ بنزین باید چند قطره روغن موتور در ورودی پمپ ریخته شود.

 نکته3: زمانی که پمپ های IN LAIN در گرما از کار می افتند اگر حدود 20 دقیقه در حالت خاموشی صبر کنیم که پمپ سرد شود اگر دوباره استارت بزنیم ماشین روشن می شود.

نکته :اگر مقاومت یک پمپ بی نهایت شود سوخته است و باید تعویض شود.

 

15. ریل سوخت:

 

این قطعه از دو لوله ی هم محور که یکی داخل دیگری قرار دارد ،تشکیل شده است و هر یک ازاین  لوله ها به وسیله یک تبدیل به شیلنگهای سوخت وصل شده اند در خانواده پیکان لوله داخلی ورودی سوخت و لوله خارجی برگشت می باشد و در 405،پارس و سمند ریل سوخت یک کانال است که از یک طرف ورودی و از طرف دیگر برگشت می باشد. در ROA و پژو 206 ریل سوخت دیگر برگشت ندارد و فقط یک ورودی دارد و برگشت آن در داخل باک می باشد روی ریل سوخت چهار عدد سوراخ وجود دارد که محل قرار گیری انژکتورها می باشد و انژکتورها نیز به وسیله 8 عددO رینگی در ریل سوخت و منی فولد هوا آب بندی شده اند در انتهای ریل سوخت رگلاتور فشار سوخت وجود دارد.

 16. رگلاتور سوخت:

این قطعه از یک قابلمه ،یک دیافراگم،یک لوله مکنده و یک واسطه سوخت تشکیل شده است که در خانواده پیکان در انتهای ریل سوخت در 405 و پارس و سمند در سمت برگشت سوخت و در 206 و ROA در داخل باک قرار دارد وظیفه آن ثابت نگه داشتن فشار سوخت در یک رنج(حدود 3 بار) می باشد این قطعه خیلی دیر خراب شده خرابی آن هم از پارگی دیافراگم می باشد که اگر خراب شود ماشین در دورهای بالا کم می آورد و اگر دیافراگم آن پاره شود ماشین اصلاً روشن نمی شود.

این قطعه قابل تعمیر نبوده و در صورت خرابی باید تعویض شود.

 

17. منبع منی فولد هوا:

این منبع همیشه بر روی ورودی سوپاپهای هوا در ماشینهای انژکتوری نصب می شود وظیفه آن ذخیره سازی و حالت گردابی دادن به هوا می باشد و قطعاتی مانند مپ سنسور، مت سنسور،استپرموتور،پتانسیو متر ،دریچه گاز و ... بر روی آن نصب می شود .در داخل این منبع در اثر گرد و غبار عبوری از صافی هوا و بخارات روغن که از موتور متصاعد می شود لجنی گریس مانند تشکیل می شود که همین باعث اختلال در کارکرد موتور می شود ،برای رفع این عیب باید هر 50000 کیلومتر یک بار با آب فشار قوی و گرم منبع منی فولد هوا شستسو داده شود.

 

18. منبع کاتالیزور:

این منبع در ماشینهای انژکتوری یک انباره اضافه شده به اگزوز می باشد که بعد از منی فولد دود بسته می شود وظیفه آن تجزیه و تبدیل هیدروکربن های سوخته نشده در دود می باشد این انباره پس از مدتی حالت لجنی در آن پدیدار می شود و یک بوی بد و گوگردی از آن به داخل متصاعد می شود که بوی تخم مرغ گندیده می دهد اگر 3 الی 4 بار بنزین سوپر ریخته شود این بوی بد رفع می شود.

درگاهی مواقع این لجن حسابی منبع را گرفته و باعث کاهش شدید قدرت موتور می شود که باید منبع عوض شود در مواقعی هم منبع را باید به کلی برداریم.

19. دریچه گاز:

این قطعه به صورت یک استوانه می باشد که در ابتدای منی فولد هوا بسته و کنترل کننده میزان ورودی هوا می باشد و قطعاتی مانند استپر موتور و سنسور دریچه گاز بر روی آن نصب می شود و نقش کلیدی در کارکرد موتور دارد این قطعه در اثر لجن گرفتگی کارش دچار اختلال می شود برای همین باید هر20000 کیلومتر یک بار سرویس شود.

نکته: گاهی مواقع افراد غیر متخصص دریچه گاز را سرویس می کنند که تنظیمات دریچه گاز بخصوص استپرموتور به هم می ریزد و موتور خود به خود گاز می خورد.

 

20 جعبه فیوز:

در محصولات ایران خودرو دو نوع جعبه فیوز وجود دارد یکی جعبع فیوز اصلی و دیگری کالسکه ای ،در پیکان فقط جعبه فیوز اصلی وجود دارد که داخل محفظه موتور قرار دارد در طرف شاگرد است.

در پژو و RD جعبه فیوز اصلی زیر قاب فرمان و جعبه فیوز کالسکه ای داخل محفظه موتور طرف راننده قرار دارد در سمند هم همینطور است فقط گاهی جعبه فیوز اصلی هم در داخل محفظه موتور قرار می گیرد.

7.  در پژو 206 هم دو نوع جعبه فیوز وجود دارد یکی BM34 ودیگری BSI که اولی در محفظه موتور و دیگری در زیر قاب فرمان است.( نوذر گرگانی ،مکانیک ارشد شرکت ایران خودرو ،نمایندگی سنندج)

 

انواع سیستم های سوخت رسانی انژکتوری به ترتیب ابداع :
1 . K - JETRONIC ابزار الکترونیکی وارد کار شد .
2 . KE - JETRONIC واحد کنترل الکترونیکی اضافه شد .
3 . L - JETRONIC
4 . LH - JETRONIC
5 . MONO JETRONIC - SPFI
6 . MULTI JETORONIC - MPFI
7 . GDI
در اینجا سه مورد آخر که معمولترین سیستم های سوخت رسانی انژکتوری را شامل می شوند معرفی می کنیم
الف ) سیستم های پاشش سوخت تکی یا Single Point Fuel Injection :
در این سیستم ها از یک انژکتور برای تغذیه چهار سیلندر استفاده می شود که این انژکتور سوخت مورد نیاز را در ابتدای منیفولد سوخت می پاشد .از نظر انتقال سوخت نظیر سیستم های کاربراتوری می باشد اما به کمک واحد کنترل الکترونیکی شرایط مناسب تری و مطلوب تری را برای محفظه ی احتراق فراهم میکند .
ب ) سیستم های پاشش سوخت چند گانه یا Multi Point Fuel Injection :
که به تعداد سیلندر های خودرو از انژکتور استفاده می شود که این انژکتورها برروی ریل سوخت نصب شده و سوخت مورد نیاز را مستقیم در پشت سوپاپ های سوخت تزریق می کنند .نسبت به سیستم هایSPFI میزان تغییرات سوخت در آنها پس از پاشش تا زمان احتراق بسیار کمتر است در نتیجه سوخت با شرایط بهتری وارد سیلندر می شود و معمولترین نوع این سیستم ها در حال حاضر به شمار می روند .
ج ) سیستم های پاشش مستقیم سوخت یا Gasoline Direct Injection :
در این روش برای اینکه حداقل تغییر در شرایط سوخت ورودی به سیلندر روی دهد انژکتورها سوخت مورد نیاز برای احتراق را مستقیم درون محفظه سیلندر تزریق می کنند . که به جز تعدادی خودرو ساز هم اکنون آنچنان مورد استفاده عمومی قرار نگرفته است .

سیستم مورد استفاده در خودروهای داخلی عمدتا از نوعMPFI می باشد که شامل منیفولد ؛ ریل سوخت و انژکتورها و رگولاتور فشار نصب شده بروی آن ؛ دریچه هوا و قطعات نصب شده بروی آن ؛ سیستم الکتریکی تعیین زمان احتراق و غیره . . . و واحد کنترل الکترونیکی ECU ‌ می باشد .که از این میان تنها انژکتورها ؛ رگولاتور فشار ؛ تعدادی از قطعات دریچه هوا ، ECU ، سنسورها و قطعات بسیار حساس به دلیل استفاده از تکنولوژی های ویژه از اقلام وارداتی بوده و بصورت انحصاری تنها توسط چند شرکت در جهان طراحی و تولید می شوند و تقریبا بقیه قطعات در داخل کشور ساخته می شوند .( منابع : اصول کارکرد موتورهای بنزینی انژکتوری ,سوخت رسانی موتورهای دیزل و بنزینی انژکتوری ,آشنایی و عیب یابی برق پژو 405 و سیستم انژکتوری پرشیا ,و جزوات آموزشی شرکت ایران خودرو - تیونینگ تاک . کام)

مزایای استفاده از سیستم های انژکتوری نسبت به سیستم های کاربراتوری :
1 . افزایش راندمان حجمی و حرارتی موتور بدلیل یکنواختی و ترکیب صحیح نسبت هوا و سوخت در حالتهای مختلف کاری موتور
2 . افزایش راندمان حجمی باعث افزایش گشتاور و توان خروجی موتور تا 15 درصد می شود .
3 . نسبت هوا ی ورودی به هر سیلندر بدلیل استفاده تمام سیلندرها از یک حجم ثابت تقریبا برابر است .
4 . بدلیل استفاده از سیتم های اندازه گیری دقیق الکترونیکی برای اندازه گیری دبی هوای ورودی سوخت متناسب با آن تامین شده و در نتیجه مصرف سوخت کاهش می یابد .
5 . در این سیستم ها به علت حذف کاربراتور و پیاله بنزین بخارات حاصل از تیخیر سوخت در پیاله از بین می رود .
6 . کنترل موتور در شرایط مختلف کاری کارکرد موتور مناسب تر و بهتر شده و موتور در هوای سرد سریعتر روشن شده و نیازی بوجود ساسات نمی باشد .
7 . بدلیل یکنواختی ترکیب سوخت و هوا احتراق مناسب تر صورت گرفته و بدلیل افزایش راندمان احتراق موتور نرم تر و بی صدا ترکار می کند .
8 . بدلیل امتزاج مناسب سوخت و هوا راندمان احتراق افزایش یافته و در نتیجه می توان ضریب تراکم حجمی موتور را افزایش داد .
9 . در سیستم های انژکتوری بدلیل اینکه نیازی به گرم کردن منیفولد ورودی نمی باشد در نتیجه دانسیته هوای ورودی بیشتر شده و راندمان حجمی را افزایش می دهد و در نهایتا قدرت خروجی موتور افزایش می یابد .
10 . با افزایش راندمان احتراق و کنترل پدیده Knock یا Detonation باعث افزایش عمر موتور خودرو می شود .
11 . مهمترین علت ساخت سیستمهای انژکتوری و مزیت اصلی آن نسبت به موتورهای کاربراتوری کاهش آلودگی ناشی از موتور خودرو می باشد تا قابلیت پوشش دادن استانداردهای عدم آلایندگی را داشته باشند .
معایب سیستم های سوخت رسانی انژکتوری نسبت به کاربراتوری :
1 . گران بودن موتور بدلیل گران بودن قطعات سیستم های انژکتوری
2 . احتیاج بیشتر به تعمیر و نگهداری و خدمات پس از فروش
3 . نیاز به صافی بنزین دقیق تر و بنزین با کیفیت بالاتر
مزایای سیستم های انژکتوری :

1)توزیع یکنواخت سوخت در همه سیلندر ها

2)ارسال سوخت متناسب با نیاز موتور

3)ارسال سوخت اندازه گیری شده و قابل کنترل و جلوگیری از خام سوزی

4)افزایش راندمان حجمی موتور به علت نداشتن گلوگاه درنتوری هوا کش

5)عدم نیاز به گرم کردن مافیفوله هوا

6)شتاب گیری سریع موتور

7)کاهش مصرف سوخت به دلیل تاثیر سنسور های مختلف در سیستم کنترل

 

برچسب ها: آشنائی با سیستم سوخت رسانی انژکتوری , سیستم سوخت رسانی انژکتوری , کلیات و قسمت های انژکتور , ECU چیست و چه وظایفی دارد , سنسور اکسیژن , سنسور ضربه , وظیفه ی استپر موتور , استپر موتور , انجمن مهندسی خودرو ایران , مهندسی خودرو , Society of Automotive Engineering , Automotive Engineering , ریل سوخت , رله دوبل

لینک ثابت این پست
 

 تبلیغات در سایت انجمن مهندسی خودرو ایران  

 

 

            

 

 

 تبلیغاتتبلیغات